Boerderij wester Hordijk

Aan de Wester Hordijk 310 in IJsselmonde stond, grenzend aan de gemeente Barendrecht, een voormalige vlasboerderij die jarenlang bewoond werd door de uit Charlois afkomstige familie Lems. De boerderij lagt ingeklemd tussen de bedrijventerreinen aan de Hekendorpstraat en de Bergambachtstraat. ‘De Damstee’ was één van de laatste boerderijen in dit gebied.

De Wester Hordijk is dàt deel van de Hordijk, dat ter plaatse geisoleerd werd door de IJsselmondse Randweg, aangelegd in de jaren zeventig van de vorige eeuw. Voeg daarbij het feit dat de spoorwegovergang in de spoorlijn Rotterdam-Dordrecht in de richting van de Pascalweg werd opgeheven. Resultaat: dit stukje Hordijk,de Westerhordijk is nu alleen nog via de Bergstoep te bereiken.

De boerderij is gebouwd in 1870. De gevels van het woongedeelte zijn uitgevoerd in gele ijsselsteen. Oorspronkelijk had het bedrijfsgedeelte ook een rieten dakbedekking, maar daar zijn later golfplaten over aangebracht. Boven de voordeur is een hardstenen gevelsteen ingemetseld, met de tekst: DE EERSTE STEEN GELEGD DEN 3 JULIJ 1870 DOOR J. MOLENDIJK; PZ.

Op het erf staat een bijgebouwtje waarin werd gewassen en gekookt. De aanwezigheid van een dam in de boezem bij de boerderij heeft gezorgd voor de naam van de boerderij: ‘De Damstee’. In de tijd dat IJsselmonde een zelfstandige gemeente was, stond de boerderij geregistreerd onder nummer D 144, wijk C.Later werd dit Hordijk 72 en nu dus Wester Hordijk 310. Om de aanleg van een bedrijventerrein mogelijk te maken is de boerderij onteigend en is nu eigendom van OntwikkelingsBedrijf Rotterdam (OBR). Destijds zijn er ook stukken grond verkocht aan het toenmalige Caravanbedrijf Esveld. De bewoners kregen wèl toestemming om op de boerderij te blijven wonen. Een bescheiden tuinderij met wat kleinvee op zo’n kleine 37 are is alles wat over bleef van een bedrijf met oorspronkelijk 14 hectare land.

Omstreeks 1880 kwam Pleun Lems met Maria Pauwe en hun vier kinderen op ‘De Damstee’ wonen. hun vijfde kind, dochter Plonia, werd in 1884 te IJsselmonde geboren. De naam ‘Lems’is een patronia van de voornaam Lem.

De zoon van Pleun en Maria, Jan Cornelis, trouwde op 60-jarige leeftijd met de dan 29-jarige Applonia Tamerius uit Ridderkerk. In 1935 werd hun dochter Applonia geboren. Applonia trouwde met Aart Buizer die toen al op ‘De Damstee’ werkte. In een krantenartikel van 23 maart 1988 (Groot IJsselmonde) vertelde tuinder Aart Buizer, zelf geboren aan het Zevenbergse Dijkje, over het wonen en werken op ‘De Damstee’.

In de tijd dat zijn schoonouders nog eigenaar van het bedrijf waren werd er, nog geheel met de hand, vlas bewerkt ten behoeve van de linnenindustrie. Vies en ongezond werk. Door het vele stof  kregen de meeste vlasbewerkers aandoeningen aan de longen, de zogenaamde stoflongen. In de jaren dertig van de vorige eeuw kon het kleine familiebedrijf het niet meer bolwerken.

Zij konden niet meer op tegen de concurrentie van de vlasfabrieken die (bijna) alles door machines lieten doen. Daarom stapte men over op de landbouw en het houden van melkkoeien. In de jaren vijftig nam Aart Buizer het bedrijf van zijn schoonouders over. De jaren vijftig; dat was in de tijd dat je bij helder weer, vanuit de bovenverdieping van de boerderij, de toren van de Grote Kerk van Dordrecht en de scheepswerf van Boele in Bolnes nog kon zien.

Aart is inmiddels overleden, maar nog steeds woont Applonia Buizer-Lems in het huis waar zij geboren is, boerderij ‘De Damstee’.


Pentekening uit 1923


Boerderij anno 1960


De eerste steen uit 1870


Boerderij anno 2005


Vlasschuur met hoge deuren


Washok en kippenhok


Houtgestookte was tobbe


Duivenhokken


Platengrond beganegrond